News

De economie en psychologie van armoede: kan incasso de bandbreedte van debiteuren vergroten?

In de zes jaren dat ik werkzaam was als fulltime credit controller bij incassobureau TCM Belgium, heb ik vaak wat afgezucht. Begrijp me niet verkeerd, de job is zeer gevarieerd en ook enorm uitdagend. Maar helaas wordt ook je geduld vaak uitgedaagd. Eén van de belangrijkste aanwervingscriteria voor nieuwe medewerkers binnen incasso,  is niet voor niets een groot empathisch vermogen. Heel wat beslissingen van debiteuren zijn namelijk (economisch) rationeel moeilijk te kaderen. Op psychologisch vlak zijn ze echter zeer begrijpelijk: heel wat acties en reacties zijn terug te voeren naar de bandbreedte van mensen in armoede.

 

‘De beste manier om te sparen is om te spenderen’ – Eldar Shafir

Het is voor credit controllers soms frustrerend te horen dat een onbetaalde factuur blijft liggen, gezien de debiteur in kwestie net een nieuwe gsm/flatscreen/auto/… heeft aangeschaft. Maar Eldar Shafir (medeauteur van het boek ‘Schaarste. Hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen’) geeft hier een zeer klare kijk op, eentje die elke incassomedewerker best in het achterhoofd houdt in zulke situaties: wanneer je arm bent en je ineens over een grote som geld beschikt, kan je deze best snel spenderen (of anders gezegd, ‘investeren’ als manier van sparen) vooraleer je omgeving (of je schuldeiser) het bedrag komt aftroggelen.

Cultuur/karakter/omgeving/scholing zijn niet de oorzaak van armoede, maar dragen wel bij tot het al dan niet uit de armoede raken. In vaktermen heet dat culturele bestendiging. Er is ook zoiets als economische bestendiging: economische regels veroorzaken geen armoede, maar houden deze wel in stand. Armoede is namelijk een kostelijke zaak. Denk maar aan de bekendste ‘armoedeval’, waarbij mensen in armoede die hun uitkering zouden opgeven voor een betaalde job, hierdoor uiteindelijk minder inkomen genereren gezien heel wat subsidies en dergelijke dan wegvallen.

Een debiteur die zich een nieuw gsm aanschaft wanneer er nog heel wat facturen op de ‘te betalen’ hoop liggen, doet dit dus doorgaans niet omwille van zijn/haar ‘zwak karakter’ of ‘laag IQ’. Soms is spenderen simpelweg niet zo een irrationele beslissing. Daarnaast moet men ook rekening houden met de bandbreedte van debiteuren.

 

Schaarste in bandbreedte

It’s not that poor people have less bandwidth. It’s that “all people, if they were poor, would have less effective bandwidth”- Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir

Schaarste in bandbreedte treedt op wanneer er een gebrek aan tijd en geld is. Je cognitieve ruimte wordt door de schaarste in geld en tijd beknopt, waardoor doorgaans nog enkel beslissingen met en korte termijn effect worden uitgevoerd. De hoogst dringend zaken (facturen) eerst, de rest wordt achteruitgeschoven. Geld lenen om geleend geld tijdig af te betalen aan hoge tarieven, wanneer er geen tijd is om te onderhandelen. Er is letterlijk geen ruimte in je hoofd (bandbreedte) voor andere (laat staan) lange termijn oplossingen. Schaarste in de geest bevordert tunnelvisie.

Sommige lezers zullen denken dat wanneer zij in armoede zouden verzeilen, de situatie vast en zeker anders (lees: beter) zouden aanpakken dan de manier waarop ‘stereotype debiteuren’ ageren. Ook ik heb me even aan die gedachte schuldig gemaakt. Twee situaties staven echter zeer duidelijk het tegenovergestelde idee.

  • In de eerste situatie participeerden deelnemers (opgedeeld in arm en rijk) aan het spelletje Family Feud (een triviaspel met multiple choice vragen) als experiment. Het ‘arme’ team kreeg slechts 15 seconden per ronde, het ‘rijke’ team kreeg een ‘budget’ van 1 minuut. Beide groepen konden tijd lenen (afnemen van toekomstige rondes) Uitkomst: De ‘armen’ leenden veel meer, waardoor de toekomstige ‘loon(tijd)strookjes’ geleidelijk aan kleiner werden, de rijken vermeden meestal schulden. Schaarste, onafhankelijk van persoonlijkheid of andere factoren, voedt dus een drang tot roekeloos lenen.

 

  • Een kritisch mens zou kunnen stellen dat bovenstaande experiment niet aantoont hoe één en dezelfde persoon ageert in zowel een arme als een rijke situatie. Een experiment is uiteindelijk ook maar theorie. Onderzoekers hebben daarom Indiase rietsuikerboeren onder de loep genomen. De boeren zijn op een bepaald moment heel rijk (na de oogst ontvangen ze 60% van hun jaarinkomen), en op een ander moment kunnen ze de touwtjes amper aan elkaar knopen. Een perfecte case, en wat blijkt? De boeren scoren hoger op IQ testen wanneer ze een goedgevulde bankrekening hebben, dan wanneer er schaarste in geld is. Het verschil in IQ zou zelfs een 13 punten zijn, vergelijkbaar met een nacht niet slapen of verslaafd zijn aan alcohol.

 

De overheid in de voetsporen van de debiteur

Op welke manier willen overheden inspelen op armoede? De overheid is eerder betuttelend naar debiteuren (bestraffen of uitkering afnemen wanneer mensen in armoede de regels overtreden), evenwel legt ze de ‘schuld’ bij het individu. Zelfredzaamheid en talent zijn gevierde waarden, onderwijs is het wondermiddel. Maar wat als debiteuren niet de nodige bandbreedte hebben om zich te engageren voor scholing?

De Belgische Kamer heeft onlangs nog een wetsvoorstel willen goedkeuren waarbij debiteuren o.a. hun betalingen vooruit zouden kunnen schuiven. Hierdoor zouden privébedrijven mede verantwoordelijk worden voor (de opvolging van) mensen in armoede. Maar nog verbazingwekkender: de overheid leek als redmiddel voor armoede een korte termijn oplossing naar voren te willen schuiven, die mensen nog meer in armoede zou duwen op lange termijn. Iets wat debiteuren eigenlijk instinctief zelf zouden doen vanwege die schaarste in bandbreedte. Dat is natuurlijk geen oplossing.

 

Kan de credit controller debiteuren uit armoede helpen?

De cruciale vraag: hoe kan men de bandbreedte bij mensen in armoede vergroten? De gemakkelijkste manier is natuurlijk om die mensen sommen geld te kunnen geven, maar we leven helaas niet in een utopie. Scholing kan helpen, maar daarvoor heeft men al redelijk wat ruimte in geest nodig.

De meest realistische manier? Mensen in armoede dichtbij opvolgen en samen zoeken naar een uitweg, helpen in administratieve rompslomp die anders toch maar zou blijven liggen. Op die manier kan ook de credit controller een sleutelrol spelen. Onze credit controllers stellen samen met debiteuren haalbare betalingsplannen op. Wanneer debiteuren betalingen vergeten, mogen ze rappels en telefoontjes van onze credit controllers verwachten. Zonder reactie komt zelfs een externe credit controller bij de mensen ter plaatse. Op deze manier wordt het probleem aangepakt, en dat is uiteindelijk wat mensen in armoede (hoewel dat voor sommige contradictorisch kan klinken) wat gemoedsrust kan brengen.

De acties van de credit controllers lijken van weinig belang, maar houden de debiteur wel weg van de rechtbank en dus ook van extra kosten, een andere armoedeval.

 

 

Wenst u graag meer te weten over armoede en schaarste? Lees dan zeker volgende artikels (ook onze bronnen voor dit artikel):

 

 

De economie en psychologie van armoede: kan incasso de bandbreedte van debiteuren vergroten?

In de zes jaren dat ik werkzaam was als fulltime credit controller bij incassobureau TCM Belgium, heb ik vaak wat afgezucht. Begrijp me niet verkeerd, de job is zeer gevarieerd en ook enorm uitdagend. Maar helaas wordt ook je geduld vaak uitgedaagd. Eén van de belangrijkste aanwervingscriteria voor nieuwe medewerkers binnen incasso,  is niet voor niets een groot empathisch vermogen. Heel wat beslissingen van debiteuren zijn namelijk (economisch) rationeel moeilijk te kaderen. Op psychologisch vlak zijn ze echter zeer begrijpelijk: heel wat acties en reacties zijn terug te voeren naar de bandbreedte van mensen in armoede.

 

‘De beste manier om te sparen is om te spenderen’ – Eldar Shafir

Het is voor credit controllers soms frustrerend te horen dat een onbetaalde factuur blijft liggen, gezien de debiteur in kwestie net een nieuwe gsm/flatscreen/auto/… heeft aangeschaft. Maar Eldar Shafir (medeauteur van het boek ‘Schaarste. Hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen’) geeft hier een zeer klare kijk op, eentje die elke incassomedewerker best in het achterhoofd houdt in zulke situaties: wanneer je arm bent en je ineens over een grote som geld beschikt, kan je deze best snel spenderen (of anders gezegd, ‘investeren’ als manier van sparen) vooraleer je omgeving (of je schuldeiser) het bedrag komt aftroggelen.

Cultuur/karakter/omgeving/scholing zijn niet de oorzaak van armoede, maar dragen wel bij tot het al dan niet uit de armoede raken. In vaktermen heet dat culturele bestendiging. Er is ook zoiets als economische bestendiging: economische regels veroorzaken geen armoede, maar houden deze wel in stand. Armoede is namelijk een kostelijke zaak. Denk maar aan de bekendste ‘armoedeval’, waarbij mensen in armoede die hun uitkering zouden opgeven voor een betaalde job, hierdoor uiteindelijk minder inkomen genereren gezien heel wat subsidies en dergelijke dan wegvallen.

Een debiteur die zich een nieuw gsm aanschaft wanneer er nog heel wat facturen op de ‘te betalen’ hoop liggen, doet dit dus doorgaans niet omwille van zijn/haar ‘zwak karakter’ of ‘laag IQ’. Soms is spenderen simpelweg niet zo een irrationele beslissing. Daarnaast moet men ook rekening houden met de bandbreedte van debiteuren.

 

Schaarste in bandbreedte

It’s not that poor people have less bandwidth. It’s that “all people, if they were poor, would have less effective bandwidth”- Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir

Schaarste in bandbreedte treedt op wanneer er een gebrek aan tijd en geld is. Je cognitieve ruimte wordt door de schaarste in geld en tijd beknopt, waardoor doorgaans nog enkel beslissingen met en korte termijn effect worden uitgevoerd. De hoogst dringend zaken (facturen) eerst, de rest wordt achteruitgeschoven. Geld lenen om geleend geld tijdig af te betalen aan hoge tarieven, wanneer er geen tijd is om te onderhandelen. Er is letterlijk geen ruimte in je hoofd (bandbreedte) voor andere (laat staan) lange termijn oplossingen. Schaarste in de geest bevordert tunnelvisie.

Sommige lezers zullen denken dat wanneer zij in armoede zouden verzeilen, de situatie vast en zeker anders (lees: beter) zouden aanpakken dan de manier waarop ‘stereotype debiteuren’ ageren. Ook ik heb me even aan die gedachte schuldig gemaakt. Twee situaties staven echter zeer duidelijk het tegenovergestelde idee.

  • In de eerste situatie participeerden deelnemers (opgedeeld in arm en rijk) aan het spelletje Family Feud (een triviaspel met multiple choice vragen) als experiment. Het ‘arme’ team kreeg slechts 15 seconden per ronde, het ‘rijke’ team kreeg een ‘budget’ van 1 minuut. Beide groepen konden tijd lenen (afnemen van toekomstige rondes) Uitkomst: De ‘armen’ leenden veel meer, waardoor de toekomstige ‘loon(tijd)strookjes’ geleidelijk aan kleiner werden, de rijken vermeden meestal schulden. Schaarste, onafhankelijk van persoonlijkheid of andere factoren, voedt dus een drang tot roekeloos lenen.

 

  • Een kritisch mens zou kunnen stellen dat bovenstaande experiment niet aantoont hoe één en dezelfde persoon ageert in zowel een arme als een rijke situatie. Een experiment is uiteindelijk ook maar theorie. Onderzoekers hebben daarom Indiase rietsuikerboeren onder de loep genomen. De boeren zijn op een bepaald moment heel rijk (na de oogst ontvangen ze 60% van hun jaarinkomen), en op een ander moment kunnen ze de touwtjes amper aan elkaar knopen. Een perfecte case, en wat blijkt? De boeren scoren hoger op IQ testen wanneer ze een goedgevulde bankrekening hebben, dan wanneer er schaarste in geld is. Het verschil in IQ zou zelfs een 13 punten zijn, vergelijkbaar met een nacht niet slapen of verslaafd zijn aan alcohol.

 

De overheid in de voetsporen van de debiteur

Op welke manier willen overheden inspelen op armoede? De overheid is eerder betuttelend naar debiteuren (bestraffen of uitkering afnemen wanneer mensen in armoede de regels overtreden), evenwel legt ze de ‘schuld’ bij het individu. Zelfredzaamheid en talent zijn gevierde waarden, onderwijs is het wondermiddel. Maar wat als debiteuren niet de nodige bandbreedte hebben om zich te engageren voor scholing?

De Belgische Kamer heeft onlangs nog een wetsvoorstel willen goedkeuren waarbij debiteuren o.a. hun betalingen vooruit zouden kunnen schuiven. Hierdoor zouden privébedrijven mede verantwoordelijk worden voor (de opvolging van) mensen in armoede. Maar nog verbazingwekkender: de overheid leek als redmiddel voor armoede een korte termijn oplossing naar voren te willen schuiven, die mensen nog meer in armoede zou duwen op lange termijn. Iets wat debiteuren eigenlijk instinctief zelf zouden doen vanwege die schaarste in bandbreedte. Dat is natuurlijk geen oplossing.

 

Kan de credit controller debiteuren uit armoede helpen?

De cruciale vraag: hoe kan men de bandbreedte bij mensen in armoede vergroten? De gemakkelijkste manier is natuurlijk om die mensen sommen geld te kunnen geven, maar we leven helaas niet in een utopie. Scholing kan helpen, maar daarvoor heeft men al redelijk wat ruimte in geest nodig.

De meest realistische manier? Mensen in armoede dichtbij opvolgen en samen zoeken naar een uitweg, helpen in administratieve rompslomp die anders toch maar zou blijven liggen. Op die manier kan ook de credit controller een sleutelrol spelen. Onze credit controllers stellen samen met debiteuren haalbare betalingsplannen op. Wanneer debiteuren betalingen vergeten, mogen ze rappels en telefoontjes van onze credit controllers verwachten. Zonder reactie komt zelfs een externe credit controller bij de mensen ter plaatse. Op deze manier wordt het probleem aangepakt, en dat is uiteindelijk wat mensen in armoede (hoewel dat voor sommige contradictorisch kan klinken) wat gemoedsrust kan brengen.

De acties van de credit controllers lijken van weinig belang, maar houden de debiteur wel weg van de rechtbank en dus ook van extra kosten, een andere armoedeval.

 

 

Wenst u graag meer te weten over armoede en schaarste? Lees dan zeker volgende artikels (ook onze bronnen voor dit artikel):

 

 

News